Những bài văn hay lớp 11

Phân tích tình huống bị cự tuyệt quyền làm người – bi kịch lớn nhất của Chí Phèo

Phân tích tình huống bị cự tuyệt quyền làm người – bi kịch lớn nhất của Chí Phèo
Đánh giá bài viết

Phân tích tình huống bị cự tuyệt quyền làm người – bi kịch lớn nhất của Chí Phèo

Bài làm

Loading...

Chí Phèo của Nam Cao là kiệt tác của nền văn học hiện thực Việt Nam. Trong tác phẩm này, nhà văn Nam Cao không chỉ tái hiện đầy sinh động cuộc sống khốn khổ của những người nông dân nghèo dưới ách thống trị của cường hào phong kiến mà còn có phát hiện đầy mới mẻ về bi kịch tha hóa, lưu manh hóa và bi kịch bị từ chối quyền làm người ở những người nông dân vốn lương thiện như Chí Phèo.

Mảng đề tài nông thôn, nông dân vốn thu hút đông đảo những cây bút tài năng, trong mảng đề tài này Nam Cao là người đến muộn. Để khẳng định vị trí của mình trên mảnh đất đã có nhiều người “cày cuốc” này, Nam Cao đã có những phát hiện vô cùng mới mẻ khi không chỉ hướng đến cuộc sống nghèo khổ của nông dân mà còn phát hiện ra bi kịch tha hóa, bi kịch bị từ chối quyền làm người ở những người dân đáng thương ấy.

Chí Phèo từ một người dân lương thiện trở thành kẻ lưu manh hóa khi sống trong nhà tù thực dân. Khi ra tù không ai còn nhận ra anh canh nông hiền lành, lương thiện của ngày nào. Ra tù, mang lí lịch đen của kẻ tù tội, Chí Phèo khó có thể trở về với công việc lương thiện, không ai dám thuê Chí. Con đường cuối cùng để Chí mưu sinh là thỏa hiệp với Bá Kiến, chấp nhận làm tay sai cho hắn. Tuy nhiên, cũng từ khi chấp nhận làm tay sai của Bá Kiến, Chí Phèo đã dần đánh mất chính mình, tha hóa về nhân hình lẫn nhân tính để trở thành con quỷ dữ trong mắt người dân làng Vũ Đại.

Một tay Chí đã gây ra bao tai họa, trong cơn say Chí đã làm bao gia đình tan nát, trở thành công cụ đòi nợ, phô trương quyền thế của Bá Kiến. Người dân làng Vũ Đại đều sợ hãi, xa lánh và từ chối công nhận Chí Phèo là một thành viên trong cộng đồng. Điều này được thể hiện qua chi tiết tên Chí Phèo không có tên trong làng, không ai muốn tiếp lời Chí, không đáp lại tiếng chửi của Chí, đây là cách họ phủ nhận sự tồn tại của một con người mà nhìn nhận người đó như một con quỷ dữ đáng khinh.

Loading...

Những tưởng cuộc đời của Chí mãi trượt dài trên con đường tội lỗi, mãi sống với thân phận con quỷ dữ nhưng nhờ tình thương của Thị Nở, người đàn bà xấu xí Chí đã thức tỉnh nhân tính, trở lại với những giấc mơ lương thiện thời trai trẻ. Chí khát khao được sống lương thiện, khát khao được làm hòa với mọi người. Tuy nhiên, hiện thực lại quá mức tàn khốc, dẫu Chí có thực sự thức tỉnh, khát khao được làm người lương thiện nhưng khát khao ấy lại không được công nhận, thậm chí chính những định kiến nghiệt ngã của xã hội đã dập tắt hoàn toàn khát khao, hi vọng trong Chí, đẩy Chí Phèo đến nỗi tuyệt vọng cùng cực không lối thoát.

Sự chối từ của bà cô Thị Nở cũng chính là cách nhìn nhận, thái độ gay gắt của người dân làng Vũ Đại đối với những việc xấu mà Chí đã làm. Khi biết con đường trở về với cuộc sống lương thiện không thể  đi được nữa, Chí Phèo đã trở về với sự cô độc, đáo đớn cùng với những trăn trở khôn xiết “ Không được, ai cho tao lương thiện? làm thế nào để mất những mảnh chai trên mặt này đây”. Chí Phèo hoàn toàn ý thức được bi kịch của bản thân nên nỗi đau khổ, tuyệt vọng ấy càng trở nên khủng khiếp.

Đối với những người dân làng Vũ Đại cũng vậy, họ không xấu nhưng những vết mảnh chai, những việc làm tàn ác mà Chí Phèo đã thực hiện trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng của họ. Không ai biết những khát khao, thay đổi của Chí bởi họ đã quen nhìn Chí như một con quỷ dữ, một thằng đầu bò và những ấn tượng xấy không thể xóa bỏ. Thị Nở là người phụ nữ giàu tình thương, người duy nhất đồng cảm và nhìn ra những giá trị “người” của Chí, Thị là nạn nhân cũng là phương tiện của những định kiến xã hội. Đối với Chí Phèo, Thị Nở chính là cầu nối để Chí trở về với cuộc sống lương thiện nhưng đến cuối truyện, Thị cũng đã mang tất cả những lời mắng chửi của bà cô ném vào mặt Chí. Như vậy đến Thị, người cuối cùng đồng cảm với Chí cũng đã vì định kiến mà chối bỏ quyền làm người của Chí. Đứng trước bi kịch bị từ chối, Chí Phèo bị đặt giữa hai con đường, hoặc tiếp tục làm quỷ dữ hoặc lựa chọn cái chết để chấm dứt mọi bi kịch. Để không phải tiếp tục sống cuộc sống của con quỷ dữ, Chí Phèo đã có quyết định đầy bi thảm nhưng thể hiện được sự quyết tâm không chịu thỏa hiệp với cái ác.

Hành động tự sát của Chí Phèo thể hiện sự phản kháng đầy mạnh mẽ của Chí Phèo trước cái xấu xa, tội lỗi. Khi nhân tính được đánh thức, Chí Phèo chấp nhận lựa chọn cái chết để bảo vệ những giá trị người chân chính bên trong mình, kiên quyết không chịu thỏa hiệp với cái ác.